Cuarteto Casals
Cuarteto Casals / Igor Cat

The Complete Beethoven Quartets I

Beethovens strijkkwartetten uitgevoerd door het Cuarteto Casals

Het Catalaanse topkwartet Cuarteto Casals speelt tijdens Klarafestival 2020 alle strijkkwartetten van de kwartet-grootmeester Ludwig van Beethoven. Elk concert van deze grootse muzikale marathon bevat ook een recente compositie voor strijkkwartet die door het Cuarteto Casals in opdracht werd gegeven.
 
“Dit werk is geschreven voor een enge kring aan kenners en mag nooit openbaar worden opgevoerd,” schreef Beethoven over zijn Elfde Strijkkwartet. In deze korte maar krachtige compositie, bijgenaamd ‘Serioso’, experimenteert Beethoven met een paar nieuwe compositietechnieken die de kern zullen uitmaken van zijn late stijl: plotse uitbarstingen, stiltes, metrische ambiguïteit en een steeds vrijer omspringen met tonaliteit. Na het Elfde Strijkkwartet, het laatste kwartet uit zijn zogenaamde middenperiode, componeerde Beethoven twaalf jaar lang geen strijkkwartetten meer.
 
Zijn Dertiende Strijkkwartet was (na het Twaalfde en het Vijftiende) het laatste van drie strijkkwartetten die Beethoven in opdracht van Vorst Nikolaj Galitzin, de Russische ambassadeur in Wenen, schreef. In het laatste en zesde deel van dit strijkkwartet – de Große Fuge - bundelde Beethoven al zijn compositorische kunnen. Het publiek vond deze beweging maar niets (“unverständlich, wie Chinesisch!”) en op vraag van zijn uitgever componeerde Beethoven een meer conventionele finale. De Große Fuge gaf hij uit als een apart werk (Op. 133) dat vandaag bekend staat als de meest visionaire compositie die Beethoven heeft geschreven. Of in de woorden van Stravinsky: “deze muziek is absoluut hedendaags. Ze zal modern blijven tot het einde der tijden.”
 
Tussen het Elfde en het Dertiende Strijkkwartet van Beethoven wordt het Vierde Strijkkwartet van de Catalaanse componist Benet Casablancas uitgevoerd. Dit twaalf minuten durende werk in één deel, bijgenaamd ‘Widmung’ speelt met elementen uit de eerste beweging van Beethovens Dertiende Strijkkwartet.

Flagey, Klarafestival, Goethe-Institut Belgien, Spaanse Ambassade in Brussel  

KF20 TCBQ1, a playlist by klarafestival on Spotify
Cuarteto Casals, Beethoven, Complete String Quartets, vol. 1 (Album presentation)